Basitlik Kanunları

Simplicity_Wallpaper_by_jostef

Hepimiz basitliğin peşinden koşuyoruz ve gün geçtikçe de basitliğe olan ihtiyacımız artıyor.

Grafik tasarımcı, sanatçı ve bilgisayar uzamanı olan John Maeda’nın basitlik üzerine yazdığı kitap bu ihtiyacımıza yanıt verecek bilgilerle dolu.

Kitapta basitlik 10 kanun ve 3 anahtar kavram ile birlikte ele alınıyor. Her kanun temsili bir simge ile eşleştirilmiş. Eğer isterseniz lawsofsimplicity.com adresinden bu simgelere ve daha detaylı içeriğe ulaşabilirsiniz.

media_httplawsofsimpl_ichyg-scaled5001.Eksiltme
Basitliği elde etmenin en basit yolu dikkatli bir eksiltmeden geçer.

Basitleştirmek istediğimiz şeyin işlevselliğini ciddi bir kayıp vermeden eksiltebiliyorsak, doğru basitleştirmeye ulaşmış oluruz. Doğru basitleştirme için SHE yöntemini kullanabiliriz.

SHE: Küçült (Shrink), Gizle (Hide) ve Somutlaştır (Embody)

Bir şeyleri küçültmemiz illa onları iyi yapmaz ama küçük şeylere karşı daha affedici oluruz ve bizi daha kolay şaşırtabilirler. Teknoloji de küçülmeyi destekliyor ve çok daha küçük ölçeklerde daha çok karmaşıklığa olanak veriyor.

Gereksiz tüm özellikleri ortadan kaldırdıktan sonra sıra karmaşıklığı gizlemek gelir. Bunun için en iyi örnek İsviçre çakısıdır. Sadece kullanacağınız aleti görürsünüz.

Küçültme ve gizleme sonrası değer kaybolması yaşanır. Bu nedenle değeri ve kaliteyi somutlaştırmak gerekir. Azı çoğa tercih ettirmemizin sırrı kalite algısındadır. Kaliteyi somutlaştırmak için de iyi malzeme, işçilik ve pazarlama mesajı gerekir.

media_httplawsofsimpl_gdozt-scaled5002.Düzenleme
Düzenleme çoklu bir sistemin daha az görünmesini sağlar.

Buradaki kritik soru Neyle ne uyar? sorusudur. Bunun için SLIP yöntemini kullanabiliriz.

SLIP: Ayır (Sort), Etiketle (Label), Birleştir (Integrate) ve Önem sırasına koy (Prioritize).

Post-it’lere SLIP edilecekleri yazdıktan sonra ilk önce gruplara ayrıştırıp, her gruba bir isim vererek etiketleyin, benzer grupları birleştirin ve son olarak da önceliği en fazla olanları tek bir grupta toplayın. Son aşama olan önem sırasına koymada Pareto‘yu kullanarak hayati azınlığa odaklanmalıyız.

Dünyanın en iyi tasarımcıları, bir şeye baktıklarında gözlerini kısarlarmış. Ağaçlardan ormanı görebilmek ve doğru dengeyi bulmak için. Siz de dünyaya gözlerinizi kısarak bakın. Daha az görerek, daha çok göreceksiniz.

media_httplawsofsimpl_xtgkm-scaled5003.Zaman
Zamandan tasarruf basitlik hissi verir.

Ortalama bir kişinin günde en az 1 saatini beklemeyle geçirdiğini düşünürsek, kim zamandan tasarruf etmek istemez ki?

SHE yöntemiyle zamana bakarsak:

iPod Shuffle’ı düşündüğümüzde, küçültüldüğü için led ekranının olmamasını rastgele müzik dinleme deneyimiyle birleşiyorlar. Yani müzik seçmek için zaman harcamıyorsunuz.

Las Vegas’taki kumarhanelerde saatin kaç olduğunu anlamanıza yardımcı olacak saat, pencere vb. hiç bir şey yoktur. Hepsi gizlenmiştir ve bütün dizayn kumar oynayacak kadar uyanık olduğunuzu destekler.

Bilgisayarda dosya yüklerken çıkan ilerleme çubukları ve bazı eşyalarda kullanılan hafiflik, hız hissi veren tasarımlar da somutlaştırmayı destekler. Örneğin, tost makinesi veya elektirik süpürgesinde uçak dizaynlarının kullanılması (Streamlining).

media_httplawsofsimpl_ajofl-scaled5004.Öğrenme
Bilgi her şeyi daha basit hale getirir.

TEMEL başlangıçtır. Kendinizi sık sık TEKRAR EDİN. Umutsuzlu yaratmaktan KAÇININ. Örneklerle İLHAM VERİN. ASLA kendinizi tekrar etmeyi unutmayın.

media_httplawsofsimpl_iinhe-scaled5005.Farlılıklar
Basitlik ve karmaşıklık birbirine muhtaçtır.

Karmaşıklık ne kadar çoksa basitlik bir o kadar öne çıkacaktır. Ama aynı deneyim içerisinde, basitlik ve karmaşıklık arasında doğru dengeyi bulmak zordur. Anahtar, basitliğin ve karmaşıklığın zamanda ve mekanda meydana gelme ritminde saklıdır.

media_httplawsofsimpl_xxhht-scaled5006.Bağlam
Basitliğin çevresi merkezinden önemli değildir.

Bu kanun, tasarım sürecinde kaybedilebileceklerin önemini vurguluyor. En çok ilgili gibi görünen şey, etrafındaki başka her şeyle karşılaştırıldığında o kadar da önemli olmayabilir.

media_httplawsofsimpl_dokdl-scaled5007.Duygu
Daha fazla duygu daha az duygudan daha iyidir.

Basitlik çirkin bir şey olarak değerlendirilebilir. Annenizi düşündüğünüzde belirsiz renkten ve minimalist formlardan nefret edebilir.

Email atarken hepimizin kullandığı gülen yüzleri düşünün,  :)  8^)  ;-o  =)  I-D … Gülen yüzler neden ortaya çıkmış olabilir? Metinlerin bu tip süslere neden ihtyacı olsun? Çünkü insanın duyguyu daha iyi ifade etmeye ihtiyacı var.

iPod ve iPhone basitliğiyle ön plana çıkarken, koruma ve dekoratif amaçlı aksesuarlarının patlama yapması da buna iyi bir örnektir.

media_httplawsofsimpl_gfaoo-scaled5008.Güven
Basitliğe güveniyoruz.

“Yüzme öğretmenim bize nasıl yüzüleceğini öğretmedi. Bunun yerine nasıl arkamıza yaslanacağımızı ve suya güveneciğimizi öğretti. Bir gün ellerimizi ve kollarımızı çırpmamızı söylediğinde yüzmeye başlamıştım. Meğer sadece suya güvenmek gerekiyormuş.”

Yemek siparişi verme stresinin alternatifi Omakase servisi isteyebileceğiniz suşi restoranlarında bulunuyor. Omakase kabaca Sana (Ustaya) Bırakıyorum demek. Bizdeki karşılığı şefin mönüsü.

Dijital dünyada ise Usta’nın yolundan giderken, fazladan rahatlık elde etmek için mahremiyetimizi feda etmeye başladık bile.

media_httplawsofsimpl_tfhzm-scaled5009.Başarısızlık
Bazı şeyler asla basitleştirilemez.

Bazı şeyleri basitleştiremeyeceğimizi bilmek ileride yapacağımız işler için bize zaman kazandırır. Zaten asla basitleştirmek istemeyeceğimiz şeyler de olmalı.

media_httplawsofsimpl_xfyrz10.Bir
Basitlik, bariz olanı çıkarıp anlamlı olanı ekleme işidir.

Üç anahtar; Uzak, Açık ve Güç basitliğin geleceği açısından önemli teknolojik belirleyicilerdir.

Çok olan, uzağa, çok uzağa gönderildiğinde daha az gibi görünür. Google’ın veri tabanı ağına erişmek için web tarayıcınıza basit bir metin girmemiz yeterli. Dolayısıyla, sonucun yakında tutulup asıl işin uzak bir yere gönderilmesiyle bir deneyim basitleştirilmiş olur.

Açıklık karmaşıklığı basitleştirir. Bir Linux uzmanının söylediği; Windows bozulduğunda kapalı kaynak olduğu için kendi başınıza düzeltemezsiniz ama Linux ile bu mümkün sözünü düşünelim. Esasında bu bilgi biraz aldatıcı. Çünkü normal kullanıcı Linux yazılımına girerek en basit hatayı bile düzeltemez. Ama internette Linux ile sorununuza yanıt verecek binlerce uzman olduğu için Windows’takinden daha hızlı çözüme ulaşabilirsiniz. Dolayısıyla, açık bir sistemle, çok olanın gücü az olanın gücünden daha ağır basabilir.

Daha az kullanın, daha çok kazanın. Bireysel olarak daha az güç kullanarak buna destek verebiliriz. Basit aletler elde etmek istiyorsak onları güce olan bağımlılıklarından kurtarmalıyız.

Marc adında bir MIT öğrencisi, barınaklarda, hayatlarının sonuna gelmiş yoksul insanlara gönüllü olarak yardım ediyor. Marc barınaklarda çalışırken, her hastanın yatağının yanında bir raf olduğunu ve dünyadaki bütün mal varlıklarının bu rafa sığdığını fark ediyor. Bu raflarda sürekli gördüğü bir yüzük, bir fotograf veya başka bir yadigardan ibaret. Bunun sonunda Marc, önemli olan tek şeyin hatıralar olduğu sanısına kapılıyor.

Hayat karmaşık olabilir, ama sonunda, Marc’ı dinlerseniz hayat basittir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s